Inbouwspots. Wie heeft ze nu niet in huis? Je ziet ze vaak in de badkamer, keuken en bij ons nu ook in de hal en woonkamer. Wil jij graag inbouwspots installeren in jouw plafond? Of het nu een bestaand plafond is of niet, hieronder leg ik je stap-voor-stap uit hoe je dat doet en waar je op moet letten.
Inbouwspots
Wanneer je gaat verbouwen of renoveren, dan is het altijd slim om een lichtplan te maken. Daarvoor moet je ook goed nadenken wat voor soort verlichting je in welke ruimte wil. Neem daarin ook zeker spots in mee, want spotjes bieden veel voordelen:
- Spotjes zijn ruimtebesparend;
- De meeste inbouwspots zijn strak en vallen totaal niet op;
- Er zijn mega mooie designspots;
- En je stoot je hoofd er nooit tegenaan.
Inbouwspots installeren
Of het nu gaat om een inbouw- op opbouwspot, het is gemakkelijk om deze lichtpunten te installeren wanneer je een plafond gaat vervangen. Tenminste als je de spotjes op andere plekken wil hebben dan de huidige lampen. Door de plafondplaten te verwijderen, kun je alle draden opnieuw leggen en verplaatsen.
Wil je echter enkel de lampen of (opbouw)spots vervangen voor mooie inbouwspots, dan kun je ook prima de inbouwspots installeren in jouw bestaande plafond. Denk daarbij aan het plaatsen van moderne LED inbouwspots ter vervanging van bestaande halogeen spots.
Stap 1: maak de juiste opening
Allereerst moet je de juiste zaagmaat bepalen. Ga je de bestaande spots vervangen? Dan is er al een opening in het plafond en moet je goed opletten of de nieuwe inbouwspots hierin passen. De buitendiameter van de inbouwspot moet groter zijn (+/- 0,5 à 1 cm) dan de bestaande opening zodat de spot ‘over’ het gat valt. Belangrijk is dat het gat in elk geval niet groter is dan de buitendiameter van je nieuwe spot. Kies je voor een inbouwspots met springveren, dan mag de zaagmaat gerust 1 à 2 cm kleiner zijn dan de bestaande opening. Er mag immers wat speling zijn en door de springveren blijft de inbouwspot mooi op zijn plaats zitten.
Meestal staat de maat aangegeven op de doos of in de beschrijving.
Moet je een nieuwe of grotere opening in je plafond zagen? Je kunt hiervoor het beste een gatenboor gebruiken met de juiste diameter.
Stap 2: Bepaal de inbouwdiepte
Naast de juiste maat opening, moet je ook genoeg inbouwdiepte hebben om de inbouwspots te kunnen installeren. Dit noem je ook wel de inbouwhoogte. Hierbij is er een onderscheid tussen LED inbouwspots en inbouwspots met vervangbare LED spot (bijvoorbeeld GU10 inbouwspots).
LED inbouwspots zijn compleet: deze hebben een geïntegreerde LED module en een trafo waarvan de hoogte gekend is.
Bij GU10 inbouwspots moet je rekening houden met volgende aspecten:
- De hoogte van de inbouwspot: naast deze hoogte moet je er ook rekening mee houden dat bij de meeste inbouwspots de LED spot hier dieper in valt. Zo kan een inbouwspot bijvoorbeeld een hoogte hebben van 2 cm maar valt de LED spot hier 1 cm dieper in.
- De hoogte van de LED spot die hierin komt. De gemiddelde hoogte van een LED spot is 5,5cm. Deze hoogte moet u hier dus bij tellen.
- De hoogte van de GU10 fitting. Deze bedraagt +/- 1cm en moet hier ook bijgeteld worden.
- Bij gipsplaten moet je de dikte van de plaat in mindering brengen.
- Hou ook nog een beetje afstand ten opzichte van de isolatie. De inbouwspot mag hier niet mee in contact komen anders riskeer je brandgevaar of dat de inbouwspot kapot gaat. 1 à 2 cm is voldoende.
Hier een rekenvoorbeeld:
- Hoogte inbouwspot 2cm maar de spot valt hier 1cm in
- Hoogte LED spot 5,5cm
- Hoogte GU10 fitting 1cm
- Dikte plafondplaat: 2cm
- Afstand ten opzichte van isolatie: 1cm
De hoogte die u nodig hebt, is dan: inbouwspot 1cm + LED spot 5,5cm + GU10 fitting 1cm – plafondplaat 2cm + afstand isolatie 1cm= 6,5cm.
Je kan dit dus zelf uitrekenen, maar ook de totale inbouwhoogte staat vaak aangegeven bij de specificaties.
Zelf hebben wij hele ‘dunne’ inbouwspots in de hal, waarvan de inbouwhoogte nog geen 2 cm was. Ideaal in bijvoorbeeld een gipsplaat.
Stap 3: beton of gipsplaten?
Er is een verschil tussen de plaatsing van inbouwspots in beton of in een gipsplaat. Vroeger werden in beton vaak gebruik gemaakt van inbouwspots met bladveren maar tegenwoordig zijn inbouwspots met springveren even efficiënt om de inbouwspot op zijn plaats te houden. Maar weet wel dat je bij een betonnen plafond een gat moet uithakken. Dat is dus minder simpel dan een gat maken in een gipsplaat.
Sowieso zijn inbouwspots met springveren een aanrader en makkelijk te installeren.
Stap 4: Hou rekening met de trafo
Bij inbouwspots met geïntegreerde LED module zit vaak een losse trafo. Deze moet je vaak los aankopen en neemt ook extra plaats in bovenin je plafond. Zeker wanneer je inbouwspots plaatst in beton. Bij plaatsing in gipsplaten kan de trafo naast de inbouwspot geplaatst worden. Tegenwoordig zijn er ook inbouwspots die rechtstreeks op 220V werken en waarvoor geen trafo vereist is. Deze is dan ofwel geïntegreerd ofwel spreek je van driverless inbouwspots.
Stap 5: De spot aansluiten
En dan zit er nog maar één ding op: de spot aansluiten. Schakel de stroom uit door bijvoorbeeld de stop uit te zetten in de meterkast. Volg verder de instructies in de handleiding en koppel de juiste draden aan de stroom in het plafond. Test dan of de spot werkt door er weer stroom op te zetten. Ja? Dan zet je de inbouwspot vast in de opening. Met een springveer is dat helemaal makkelijk, want die klemt zichzelf vast.
